Chăm sóc phẫu thuật
Gây tê & an thần
Gây tê và gây an thần là những cách mà bác sĩ phẫu thuật răng miệng có thể giúp bạn thấy thoải mái hơn trong phẫu thuật răng miệng hoặc phẫu thuật hàm mặt. Nói một cách đơn giản, buổi khám thường bao gồm: tư vấn, xem xét các lựa chọn gây an thần, thực hiện thủ thuật, và giai đoạn hồi phục được theo dõi trước khi về nhà.
Gây tê và gây an thần nghĩa là gì trong phẫu thuật răng miệng
Người ta thường dùng các thuật ngữ này cùng với nhau, nhưng chúng có thể mô tả những mức độ thoải mái và mức độ nhận biết khác nhau trong lúc phẫu thuật. Tại nhiều phòng khám phẫu thuật răng miệng, các lựa chọn có thể trải từ gây tê tại chỗ (làm tê một vùng), đến khí nitơ oxit, đến gây an thần đường uống, đến gây an thần qua đường tĩnh mạch (IV), và ở một số trường hợp có thể là gây mê toàn thân.
Thông thường, quy trình bắt đầu bằng buổi tư vấn. Bác sĩ giải thích thủ thuật, loại gây tê hoặc gây an thần có thể được sử dụng, bạn có thể cảm thấy gì, thời gian buổi khám thường kéo dài bao lâu, và quá trình hồi phục thường như thế nào. Bạn cũng có thể hỏi liệu thủ thuật thường được thực hiện ngay tại phòng khám hay tại cơ sở khác.
Kế hoạch phù hợp phụ thuộc vào thủ thuật, tiền sử sức khỏe của bạn, trình độ đào tạo của bác sĩ, và cách tổ chức tại phòng khám. Trang này chỉ nhằm mục đích giáo dục chung. Đây không phải là lời khuyên y tế, và quyết định cuối cùng nên được thực hiện bởi bác sĩ phẫu thuật răng miệng và hàm mặt được cấp chứng nhận (board-certified) có giấy phép hành nghề.
- Gây tê tại chỗ làm tê vùng phẫu thuật
- Gây an thần có thể giúp thư giãn hơn hoặc giảm nhận biết
- Gây mê toàn thân là mức độ sâu hơn, được dùng trong một số trường hợp
Những lựa chọn gây an thần thường gặp mà bạn có thể nghe đến
Gây tê tại chỗ là lựa chọn cơ bản nhất. Bác sĩ sẽ làm tê vùng cần điều trị để bạn không nên cảm thấy đau nhói tại đó, dù bạn vẫn có thể nhận thấy cảm giác nặng/áp lực hoặc sự chuyển động. Với một số thủ thuật, chỉ gây tê tại chỗ có thể là đủ.
Khí nitơ oxit, đôi khi được gọi là “khí gây cười”, có thể được sử dụng để giúp người bệnh thư giãn trong khi vẫn tỉnh. Gây an thần đường uống là thuốc được dùng trước khi làm thủ thuật. Gây an thần IV (qua tĩnh mạch) được đưa vào qua đường truyền và thường được dùng cho mức độ thư giãn sâu hơn. Gây mê toàn thân là một mức độ khác nữa, trong đó người bệnh không nhận biết thủ thuật theo cách thông thường.
Không phải mọi phòng khám đều có đầy đủ tất cả các lựa chọn. Hãy hỏi điều gì có sẵn, ai là người thực hiện gây an thần, cách bạn sẽ được theo dõi, và phòng khám có đào tạo gì cũng như thiết bị cấp cứu nào. Bạn có thể tìm hiểu thêm về chăm sóc phẫu thuật răng miệng trên các trang dịch vụ và thủ thuật.
- Hỏi những lựa chọn nào được áp dụng cho thủ thuật của bạn
- Hỏi ai sẽ theo dõi bạn trong lúc phẫu thuật
- Hỏi quy trình khu vực hồi phục thường diễn ra như thế nào
Ngày phẫu thuật thường diễn ra ra sao
Các bước cụ thể có thể khác nhau, nhưng nhiều buổi khám thường đi theo một trình tự tương tự. Trước tiên, đội ngũ nhân viên kiểm tra giấy tờ của bạn và rà soát kế hoạch. Sau đó, bác sĩ hoặc nhân viên sẽ chuẩn bị cho bạn theo lựa chọn gây tê hoặc gây an thần đã chọn. Trong lúc làm thủ thuật, có thể sử dụng thiết bị theo dõi, đặc biệt khi gây an thần ở mức sâu hơn.
Sau khi phẫu thuật, bạn thường sẽ dành một khoảng thời gian ở khu vực hồi phục trước khi về. Nhiều người cảm thấy buồn ngủ, lờ đờ, tê bì hoặc hơi mất thăng bằng trong một thời gian, nhất là sau gây an thần IV hoặc gây mê toàn thân. Thông thường, phòng khám yêu cầu một người lớn có trách nhiệm đưa bạn về sau một số loại gây an thần.
Văn phòng của bác sĩ phẫu thuật nên cung cấp hướng dẫn bằng văn bản trước khi bạn rời đi. Hãy đọc kỹ. Đảm bảo bạn hiểu điều gì thường xảy ra sau phẫu thuật, những loại thuốc nào thường được dùng, các quy định về ăn uống áp dụng ra sao, và bạn cần liên hệ ai nếu có bất kỳ thắc mắc/lo ngại nào.
- Mang các câu hỏi của bạn tới buổi tư vấn
- Nếu có dùng gây an thần, hãy xác nhận kế hoạch đưa đón trước
- Nhận hướng dẫn chăm sóc sau phẫu thuật bằng văn bản
Hồi phục thường gặp và khi nào cần gọi cho bác sĩ
Hồi phục sau gây tê hoặc gây an thần phụ thuộc vào loại đã dùng, thủ thuật đã thực hiện và từng người. Nhiều người tỉnh táo hơn trong vài giờ, nhưng có thể mất lâu hơn để cảm thấy hoàn toàn bình thường. Thời gian hồi phục “thường gặp” không phải là cam kết. Mỗi người lành khác nhau.
Sau phẫu thuật răng miệng, việc có tê bì, sưng, mệt mỏi và hạn chế hoạt động trong một khoảng thời gian là khá phổ biến. Hướng dẫn bằng văn bản của bác sĩ nên giải thích điều gì được kỳ vọng trong ngày đầu, vài ngày đầu và tuần đầu. Thời gian tái khám khác nhau tùy theo thủ thuật.
Hãy gọi cho phòng khám của bác sĩ nếu hướng dẫn của họ yêu cầu gọi khi có các triệu chứng như đau không kiểm soát được, nôn liên tục, sốt, sưng tăng dần, hoặc chảy máu không giảm như kỳ vọng. Nếu có chảy máu nhiều, khó thở hoặc khó nuốt, hoặc chấn thương vùng mặt nghiêm trọng, trước tiên hãy gọi số điện thoại cấp cứu tại địa phương của bạn.
- Hồi phục thường gặp khác với hồi phục được đảm bảo
- Hướng dẫn chăm sóc sau bằng văn bản rất quan trọng
- Triệu chứng nguy cấp cần được xử lý như tình huống khẩn cấp
Chi phí, buổi tư vấn, và cách so sánh các bác sĩ phẫu thuật
Chi phí cho gây tê và gây an thần trong phẫu thuật răng miệng có thể chênh lệch rất nhiều. Tại Mỹ, có thể có khoản phí riêng cho gây an thần hoặc gây mê, dao động khoảng $150 – $1,500+ tùy thuộc vào loại được sử dụng, thời lượng thủ thuật, cơ sở thực hiện, khu vực của bạn và liệu các khoản phí khác có được tính riêng hay không. Tổng chi phí phẫu thuật có thể cao hơn nhiều khi bao gồm chi phí bản thân thủ thuật, chi phí chụp hình (imaging), phí cơ sở và các lần tái khám. Đây là mức dao động, không phải báo giá.
Bảo hiểm có thể giúp trong một số trường hợp, nhưng quy tắc chi trả khác nhau rất rộng. Trước khi đặt lịch, hãy yêu cầu cung cấp bằng văn bản tổng chi phí dự kiến, bao gồm thủ thuật, gây tê hoặc gây an thần, chi phí chụp hình, phí cơ sở nếu có và chăm sóc theo dõi. Đồng thời hỏi xem điều gì có thể làm thay đổi tổng chi phí cuối cùng.
Bạn được phép so sánh các bác sĩ phẫu thuật và xin ý kiến chuyên gia lần thứ hai. Hãy hỏi bác sĩ có chứng nhận (board-certified) trong phẫu thuật răng miệng và hàm mặt hay không, và tự mình kiểm tra thông tin năng lực. Hỏi họ cung cấp những lựa chọn gây an thần nào, vì sao mức độ nhất định có thể được cân nhắc, các rủi ro và lợi ích chính nhìn chung là gì, và thường sẽ hồi phục như thế nào đối với thủ thuật đó. Nếu ngôn ngữ là vấn đề, hãy hỏi xem có hỗ trợ bằng ngôn ngữ bạn ưu tiên hay không. Nếu bạn muốn được hỗ trợ tìm các phòng khám để liên hệ, dịch vụ kết nối của chúng tôi miễn phí cho người bệnh tại get matched.
- Nhận kế hoạch điều trị và tổng chi phí đầy đủ bằng văn bản trước khi đặt lịch
- Tự mình kiểm tra chứng nhận board của bác sĩ
- Xin ý kiến chuyên gia lần thứ hai luôn là lựa chọn hợp lý
Gây tê và gây an thần có thể giúp bạn thoải mái hơn trong phẫu thuật răng miệng, nhưng loại được dùng, quá trình hồi phục và chi phí cần được trao đổi rõ ràng với bác sĩ phẫu thuật răng miệng được cấp chứng nhận trước khi bạn đặt lịch.
Câu hỏi thường gặp
Tôi có được ngủ hoàn toàn trong suốt ca phẫu thuật răng miệng không?
Không phải lúc nào cũng vậy. Một số thủ thuật chỉ sử dụng gây tê tại chỗ, trong khi các thủ thuật khác có thể liên quan đến khí nitơ oxit, gây an thần đường uống, gây an thần IV, hoặc gây mê toàn thân. Kế hoạch phụ thuộc vào thủ thuật, cơ sở thực hiện và đánh giá chuyên môn của bác sĩ.
Gây an thần có được bao gồm trong giá phẫu thuật không?
Đôi khi có, nhưng không phải lúc nào cũng vậy. Hãy hỏi để họ cung cấp bản phân tích chi phí bằng văn bản, thể hiện rõ phí thủ thuật, phí gây an thần hoặc gây mê, chi phí chụp hình và bất kỳ khoản phí nào khác.
Mất bao lâu để hồi phục sau gây an thần?
Nhiều người thấy tỉnh táo hơn trong vài giờ, nhưng hồi phục hoàn toàn có thể mất lâu hơn tùy vào loại gây an thần, thủ thuật thực hiện và từng người. Mốc thời gian thông thường không phải là cam kết.
Tôi có thể tự lái xe về sau khi gây an thần không?
Nhiều phòng khám yêu cầu một người lớn có trách nhiệm đưa người bệnh về sau một số loại gây an thần. Hãy hỏi phòng khám của bác sĩ về quy định của họ trước buổi hẹn.
Tôi nên hỏi gì trong buổi tư vấn?
Hãy hỏi những lựa chọn gây an thần nào được cung cấp, ai sẽ theo dõi bạn, cơ sở vật chất và cách tổ chức ra sao, thường hồi phục như thế nào, rủi ro chính nhìn chung là gì, và tổng chi phí dự kiến đầy đủ sẽ được cung cấp bằng văn bản.
Làm sao để chọn bác sĩ phẫu thuật cho gây an thần và phẫu thuật răng miệng?
Hãy tìm bác sĩ phẫu thuật răng miệng và hàm mặt được cấp chứng nhận (board-certified), tự kiểm tra thông tin năng lực, so sánh kế hoạch điều trị và chi phí được cung cấp bằng văn bản, và cân nhắc xin ý kiến chuyên gia lần thứ hai trước khi đặt lịch.